Skrining – rano otkrivanje bolesti pre pojave kliničkih simptoma

Skrining podrazumeva primenu medicinskih testova u cilju što ranijeg otkrivanja određenih oboljenja i postavljanje dijagnoze oboljenja pre pojave kliničkih simptoma.

 Glavni cilj redovnog skrininga je da ukoliko postoji malignitet, on bude otkriven u početnim fazama, kada je proces lečenja i izlečenja jednostavniji i kraći.

Skrinig programi su se pokazali veoma uspešnim u zemljama
koje su ih istemski primenile u slučaju raka grlića materice, raka dojke i
debelog creva.

Skrining testovi
za rak grlića materice

Skrining za rak grlića materice podrazumeva preventivne
preglede jedanput godišnje za sve žene od 20 -65 godina starosti.

Tokom godišnjeg redovnog ginekološkog pregleda uzorkuje se
bris grlića materice ( cervikalni bris) za Papanicolaou test, koji se zasniva
na citološkoj analizi

Značajno smanjenje, za oko 80% smrtnosti od raka grlića
materice, zabeleženo je u zemljama gde se ovakav skrining, u okviru
organizovanih programa, sprovodi kontinuirano više godina, što ukazuje na
njegovu efikasnost.

Najznačajniji faktori rizika za nastanak raka grlića materice
su: određene genitalne infekcije (humani papiloma virusi), stanja smanjenog
imuniteta, gojaznost, povišeni nivo holesterola i triglicerida u krvi kao i svi
faktori u okviru načina života koji su posledica loših socijalno-ekonomskih
uslova života.

Danas se smatra da je infekcija određenim genotipovima
humanim papiloma virusima (HPV) odgovorna za nastanak preko 70% svih slučajeva
raka grlića materice (visokorizični tipovi HPV-a su nađeni kod 70% slučajeva
karcinoma grlića materice).  

Kod većine žena koje su zaražene HPV-om imuni sistem će u stvoriti
antitela i savladati virusnu infekciju.

Kod određenog broja žena, imunitet ipak ne uspe da pobedi infekciju i one tada imaju povećan rizik da obole. Pročitajte više na temu HPV  – Humani papiloma virus – virus koji nema siptome.

Skrining testovi
za rak dojke

Skrining za rak dojke podrazumeva samopregled dojki svakog
meseca, najbolje 10-tog dana od početka ciklusa. Zatim klinički i ultrazvučni pregled
dojki jednom godišnje kod izabranog lekara ginekologa ili onkologa .

Od 45 godine života preporuka je i mamografija jednom u dve
godine.

Podaci pokazuju da se u Srbiji ovo oboljenje otkrije u
početnim fazama, kada je moguće potpuno izlečenje u svega 35% slučajeva
obolelih u jednoj godini. Organizovani skrining i redovni pregledi zbog toga
imaju izuzetan značaj.

Sindrom naslednog karcinoma dojke i/ili jajnika je genetska
predispozicija koja povećava verovatnoću za razvoj karcinoma dojke i/ili
jajnika u određenoj životnoj dobi.

U Beo-lab laboratorijama dostupan vam je kompletan skrining
BRCA 1 i BRCA 2 gena – gena koji se povezuju sa naslednim rizikom za
oboljevanje od raka dojke i/ili jajnika, uz laboratorijske genetičke
konsultacije, kako pre testiranja tako i nakon dobijanja nalaza testa.

Više o BRCA testiranju uskoro na našem blogu.

Skrining testovi za rak debelog creva

Skrining za rak debelog creva treba raditi jednom godišnje počevši
od 50-te godine života kod oba pola.

Test na okultno krvarenje u stolici je skrining test. Krvarenje u stolici može biti jedan od prvih znakova oboljenja digestivnog trakta. U ranoj fazi oboljenja, rak debelog creva se može uspešno lečiti.

Nakon pozitivna dva od ukupno tri uzastopna testa na okultno
krvarenje sledeći dijagnostički korak je kolonoskopija i po potrebi biopsija
promena na debelom crevu.

Generalno, populacija koja ima povećan rizik za oboljevanje
od raka debelog creva su osobe starije od 50-te godine života. .

Takođe povećan rizik oboljevanja imaju osobe koje boluju od
zapaljenskih bolesti creva, kao i osobe sa genetskim opterećenjem tj. slučajevima
postojanja oboljevanja u porodici ( pozitivne porodične anamneze).

Doveden je u vezu povećani rizik od raka debelog creva
ukoliko osoba primarno boluje od raka dojke, jajnika ili materice. Otuda je
redovna preventivna kontrola kod ove grupe pacijenata izuzetno važna.

Primarna prevencija kancera

Primarna prevencija svih vrsta kancera podrazumeva pravilan
način ishrane / ishranu bogatu voćem povrćem, umerenim konzumiranjem mesa i
proizvoda životinjskog porekal kao i ograničenim unos industrijskih
prerađevina. Umerenu I redovnu fizičku aktivnosti  za održavanje vitalnosti organizma i smanjenje
nivoa stresa.

Svaka osoba svojim životnim navikama utiče na povećanje ili smanjenje rizika
da oboli. Skrining  je način da se bolest
( ukoliko se  pojavi) dijagnostikuje  početnoj fazi postoje veći izgledi za uspešno
lečenje i izlečenje..  

Mart mesec je nacionalni mesec borbe protiv raka, kada se
najsnažnije različitim kampanjama podiže svest o značaju skrininga i svest o
činjenici da je rak izlečiv ukoliko se otkrije na vreme.

Članak Skrining – rano otkrivanje bolesti pre pojave kliničkih simptoma se pojavljuje prvo na Beo-Lab Laboratorije.

Source: Beo-Lab, http://www.beo-lab.rs